سقط جنین

سقط جنین و عوامل تاثیرگذار بر آن

بازدیدها: 846

سقط جنین یا مرده زایی

سقط (Abortion) در تعریف به عنوان از دست دادن محصولات حاملگی (مثل جنین) قبل از هفته ۲۰ بارداری به صورت خود به خودی یا عمدی می باشد. به عبارت دیگر سقط جنین به زمانی اطلاق می شود که جنین هنوز برای زنده ماندن به اندازه کافی تکامل نیافته باشد. البته تعریف دیگری نیز وجود دارد: به زایمان جنین با وزن کمتر از ۵۰۰ گرم هم سقط می گویند. حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد حاملگی ها با سقط همراه است. بیشتر از ۸۰ درصد از سقط ها در سه ماهه اول یعنی تا ۱۳ هفتگی صورت می گیرد. شاید اصطلاح miscarriage را نیز در مورد آن شنیده باشید که در لغت به معنای عدم موفقیت در بارداری می باشد.

اگر جنین را بعد از هفته ۲۰ بارداری از دست بدهید، به آن مرده زایی می گویند (Still Birth). مرگ با توجه به این واقعیت مشخص می شود که پس از دفع یا خارج سازی کامل محصول حاملگی انسان از مادر، جنین قادر به تنفس نیست و یا هیچ گونه نشانه دیگری از زندگی مانند ضربان قلب، نبض بند ناف یا حرکات مشخص عضلات ارادی را نشان نمی دهد. در اصطلاح پزشک قانونی خروج عمدی یا خودبخودی جنین، قبل از آن که قادر به زندگی در خارج رحم باشد، سقط جنین نامیده می شود. گاهی اوقات در اصطلاح، مرده زایی و سقط جنین به جای یکدیگر به کار می روند.

عواملی که خطر سقط را افزایش می دهند

  • سن بالای مادر و پدر 
  • افزایش تعداد حاملگی ها 
  • سابقه سقط یا مرده زایی
  • نژاد آمریکایی-آفریقایی تبار
  • استعمال دخانیات و الکل
  • بیماری های طبی مادر مانند دیابت آشکار یا فشار خون مزمن
  • استفاده از روش های کمک باروری
  • چاقی
  • سابقه پیامدهای نامطلوب حاملگی مانند زایمان پره ترم قبلی یا محدودیت رشد جنین

همانطور که اشاره شد یکی از عواملی که باعث افزایش خطر سقط می شود، سابقه سقط یا مرده زایی است. برای زایمان خانمی که این سابقه را دارد ولی از سایر جهات سالم است، از هفته ۳۲ به بعد نظارت قبل از زایمان شروع می شود و در نهایت زایمان در هفته ۳۹ بارداری از طریق القای لیبر یا سزارین انجام می شود.

عواملی که خطر مرده زایی را افزایش می دهند

  • فشار خون بالای حاملگی
  • کنده شدن جفت (دکولمان جفت)
  • زایمان زودرس
  • محدودیت رشد جنین (نوزادانی که به نسبت سن حاملگی کوچک هستند‌)

محدودیت رشد جنین

به صورت کلی سرعت رشد جنین در سه مرحله رشد سلولی به شرح زیر است:

  • ۵ گرم در روز در هفته ی ۱۵
  • ۱۵ تا ۲۰ گرم در روز در هفته ی ۲۴
  • ۳۰ تا ۳۵ گرم در روز در هفته ی ۳۴

اگر جنین از حالت نرمال کمتر رشد کند، خطر سقط بعد از ۲۰ هفته بیشتر می شود. عوامل تاثیرگذار بر محدودیت رشد جنین عبارتند از:

  • کم خونی مادر (به شرطی که یا مادر دچار بیماری سلول داسی شکل باشد یا دچار برخی کم خونی هایی باشد که به ارث برده است.)
  • اگر حجم خون مادر تا حد مناسب در بارداری افزایش پیدا نکند
  • مصرف داروهای ضد تشنج و ضد سرطانی و داروهای سرکوب کننده ایمنی که برای حفظ پیوند اعضا به کار می روند.

    عوامل موثر بر سقط شدن جنین

    • در حالت کلی علل سقط به دو دسته عوامل جنینی و عوامل مادری تقسیم می شوند که در ادامه به بررسی آن ها خواهیم پرداخت:

      عوامل جنینی

      • اختلال در تکامل جنین ابتدایی و یا جفت جنین
      •  ناهنجاری های کروموزومی و ژنتیکی مانند سندرم ترنر

      عوامل مادری

      عوامل مادری مثل ابعاد وسیع تری در تاثیرگذاری بر سقط دارند که در ادامه به تشریح آن ها می پردازیم:

      کافئین و داروهای جلوگیری از بارداری: مصرف بیش از ۴ فنجان قهوه در روز باعث افزایش احتمال بروز سقط می شود. 

      مصرف موادی چون دخانیات و الکل: مصرف الکل نه تنها باعث ایجاد سقط خود به خودی می شود، بلکه احتمال بروز ناهنجاری های جنینی را مخصوصاً در ۸ هفته اول افزایش می دهد. به ازای هر بار نوشیدن الکل در روز، خطر سقط به طور متوسط حدود ۳ برابر افزایش می یابد. 

      بیماری های زمینه ای مادر

      وجود برخی از عفونت ها مثل تبخال تناسلی یا بیماری هایی مثل دیابت یا اختلالات هورمونی مثل کمبود پروژسترون یا کم کاری تیروئید در مادر، احتمال بروز سقط را بالا می برد. بررسی آزمایشگاهی زنان بارداری که میزان ابتدایی گلیکوهموگلوبین A1c آنان بیش از ۱۲٪ و یا میزان گلوکز بعد از غذای آنان به طور ثابت بیش از ۱۲۰ میلی گرم در دسی لیتر بوده در معرض خطر بالاتری برای سقط هستند.

      - دیابت

      در زنان مبتلا به دیابت نوع یک، خطر مرگ جنین ۳ تا ۴ برابر افزایش می یابد. مرده زایی بدون علت تقریبا محدود به حاملگی هایی است که خانم دیابت آشکار دارد (دیابت آشکار دیابتی است که از قبل از بارداری همراه خانم بوده است). نوزادان  متولد شده از این مادران معمولا با وزن کم متولد می شوند و یا بعد از هفته ۳۵ بارداری از دست می روند.

      - مشکلات تیروئید (پرکاری و کم کاری)

      پرکاری تیروئید کنترل نشده منجر به سقط خود به خود می شود. برخی نشانه های موجود در خانم بارداری که مبتلا به پرکاری تیروئید است عبارت است از:

      • افزایش ضربان قلب (افزایشی که شدیدتر از افزایش ضربان قلب نرمال در بارداری طبیعی است)
      • گواتر (اختلالی است که در آن غده پروانه ای در گردن به طور غیرطبیعی بزرگ‌ می شود)
      • اگزوفتالمی (بیرون زدن چشم از حدقه)
      • عدم وزن گیری دوران بارداری علی رغم دریافت غذای کافی

      لازم به ذکر است که این علائم همه گیر نیستند و داشتن این علائم دلیل بر عدم سلامتی ما نمی باشد. تنها راه برای کسب اطمینان از شرایط، انجام آزمایش خون است.

      کم کاری شدید تیروئید اغلب باعث ناباروری می شود. در صورت بارداری و عدم کنترل کم کاری تیروئید، احتمال سقط خود به خودی بالا می رود. برخی از علائم کم کاری تیروئید عبارتند از:

      • خستگی
      • یبوست
      • عدم تحمل سرم
      • انقباضات عضلانی
      • افزایش وزن
      • خشکی پوست
      • ریزش موها
      • ادم (تجمع غیر طبیعی مایعات اضافی در بافت های زیر پوست که باعث ورم بدن می شود)

      بهتر است این نکته را یادآور شویم که قبل از بارداری حتماً با پزشک خود در صورت داشتن بیماری خاص مشورت نمایید. همچنین حضور خانم باردار در معرض اشعه و سموم محیطی (سرب، بنزن، آرسنیک و...) برای مادر بسیار خطرناک بوده و می تواند سیستم ایمنی را دچار مشکل کرده و در نتیجه خطر بروز سقط را بالا ببرد.

      انواع اختلالات رحمی موثر در بروز سقط

      وجود اختلالات رحمی  نیز در بروز سقط بی تأثیر نیستند. مثلاً داشتن فیبروم یا دهانه رحم نارسا از این نوع اختلالات است که با ویزیت های قبل از بارداری قابل تشخیص و درمان هستند. برای مثال: ۵ تا ۱۰ درصد زنانی که مبتلا به سقط زودرس هستند و همچنین ۲۵ درصد زنان مبتلا به سقط در سه ماهه دوم و سوم به ناهنجاری های مادرزادی رحم مبتلا هستند. عواقب حاملگی در زنان مبتلا به فیبروئید (لیومیوم یا میوم) به محل این ضایعه ارتباط دارد.

      در توضیح دقیق تر می توان گفت فیبروئیدهای زیر سروزی اثری بر باروری یا پیامدهای زایمانی ندارند اما فیبروئیدهای داخل جداری (صرف نظر از تغییر شکل یا عدم تغییر شکل حفره رحم) و همچنین فیبروئیدهای زیر مخاطی با کاهش میزان لانه گزینی و تولد زنده همراه هستند‌.

      یکی دیگر از اختلالات رحمی چسبندگی های داخل رحمی (سندرم آشرمن) است. زمانی که ضربه شدیدی به لایه ی داخلی رحم (آندومتر) وارد شود، همراه با تشکیل بعدی پل بافتی، این عارضه ایجاد می شود و علائم آن عبارت است از:

      • آمنوره (قطع خونریزی قاعدگی)
      • بی نظمی های قاعدگی

      سایر بدفرمی های شکل رحم مثل رحم تک شاخ یا دو شاخ و دیگر نارسایی های دهانه رحم بر سقط شدن جنین تاثیر می گذارند.

      سایر موارد تاثیرگذار بر سقط

      • بارداری در سن بالا (مخصوصا بارداری بعد از ۴۰ سالگی)
      • ضربه به ناحیه شکم و یا سانحه یا تصادف
      • علل پدری مانند اختلالات ژنتیکی اسپرم (سلول جنسی مرد) 

      اگر بعد از ضربه یا تصادف دچار حتی یکی از شرایط زیر شدید حتما به بیمارستان مراجعه کنید:

      • وجود لک یا خونریزی
      • درد شدید در لگن یا شکم و یا عضوی از بدن به همراه انقباض شکمی 
      • احساس خیس شدن ناگهانی (نشانه پارگی کیسه آب)
      • کم شدن حرکات جنین
      • سرگیجه یا تهوع 

      سوال ها

      1

      سرکلاژ در هفته 15 با طول سرویکس 28 از سقط جنین جلوگیری میکنه؟

      2

      مصرف پروژسترون 400 ایرانی به جای سیکلوژست اشکالی داره؟

      3

      خودارضایی در بارداری باعث سقط جنین میشه؟

      4

      دو برابر نشدن بتا و لکه بینی در هفته 7 نشانه سقط شدن جنینه؟

      5

      سقط جنین دو ماهه با پاره شدن کیسه آب همراهه یا خونریزی؟

      6

      با شرایط هر ماه فقط یک روز پریود شدن احتمال بارداری هست؟

      7

      از کجا بفهمم به خاطر بارداری پوچ در هفته 8 دارم سقط میکنم؟

      8

      ممکنه علت سقط تنبلی تخمدان باشه؟

      9

      مسکن برای درد بعد از سقط چی خوبه؟

      10

      ممکنه لکه بینی شدید بعد از سقط پریود باشه؟

      11

      اگر سقط همراه خونریزی و لخته ولی بدون درد باشه خطرناکه؟

      12

      احتمال بارداری بلافاصله بعد از قطع خونریزی سقط هست؟

      13

      تشکیل نشدن قلب جنین در هفته 12 و خونریزی تیره نشانه سقطه؟

      14

      در هفته 4 بارداری برای جلوگیری از سقط و لک بینی شیاف میدن؟

      15

      رنگ جنین سقط شده پسر یا دختر چه رنگیه؟

      16

      ممکنه دلیل درد زیر دل و کمر بقایای جنین در رحم باشه؟

      17

      پریود شدن بعد از سقط چقدر زمان میبره؟

      18

      آزمایشات لازم بعد از بارداری پوچ و کورتاژ چیه؟

      19

      درد زیر دل بعد سقط بعد از دفع لخته و خون طبیعیه؟

      20

      علت پریود نشدن بعد از پاک شدن رحم از بقایای سقط چیه؟

      21

      میتونم از شیاف دیکلوفناک برای درد لگن حین سقط استفاده کنم؟

      22

      برای جلوگیری از سقط مجدد بعد از آی وی اف چه کار کنم؟

      23

      علت تکرار سقط به دلیل عدم رشد در هفته ۹ چیه؟

      24

      اسپرم ضعیف باعث سقط میشه؟

      25

      ممکنه استفاده از اینترنت باعث سقط جنین بشه؟

      26

      امکان انتقال دیابت به جنین وجود داره؟

      27

      خاکشیر باعث قطع شدن خارش در بارداری میشه؟

      28

      قرص هیوسین برای جلوگیری از سقط در هفته 19 بارداری تجویز میشه؟

      29

      علت حالت تهوع و درد معده دو هفته بعد سقط چیه؟

      30

      سقط جنین 9 هفته ای با تست بتا و بی بی چک قابل تشخیصه؟

      31

      آمپول بی حسی برای کورتاژ همان آمپول بی حسی برای سزارینه؟

      32

      بعد کورتاژ پریود نمیشم و فقط لکه بینی دارم. ممکنه این پزیود نشدن بخاطر بارداری دوباره باشه؟

      33

      برای سقط جنین مرده بدون کورتاژ در هفته 11 بارداری چیکار کنم؟

      34

      احتمال تکرار سقط فراموش شده چقدره؟

      35

      مسافرت بارداری با سابقه سقط فراموش شده توصیه نمیشه؟ توی هفته 7 بارداری مسافرت سه ساعته خطرناکه؟

      36

      سقط جنین در هفته هشتم با قرص انجام میشه یا کورتاژ؟

      37

      استفاده از شیاف فرتیژست در هفته 6 چگونه است؟

      38

      با قطع لکه بینی یک هفته بعد از سقط میتونم نزدیکی کنم؟

      39

      سونوگرافی بقایای جنین لازمه که حتما انجام بشه؟

      40

      سونوگرافی بعد پاک شدن لکه بینی باید انجام بشه؟ بیشتر از دو هفته س که سقط کردم هنوز لک میبینم...

      41

      درد رحم بعد از سقط جنین طبیعیه یا نه؟

      42

      احساس چرخش در شکم بعد از سقط به خاطر چیه؟

      43

      چند وقت بعد از سقط میتونم حامله بشم ؟ ممکنه توی بارداری بعدیم هم سقط تکرار بشه؟

      44

      میخوام تو خونه سقط کنم در هفته 11 چی کار باید کنم؟

      45

      سقط براساس تیتر بتا بدون دارو مشکلی پیش نمیاره؟ من احتمال سقط دارم و تیتر بتام پایین اومده...

      46

      نتیجه صفر آزمایش بتا بعد سقط نشون دهنده تخلیه رحم از بقایاست؟

      47

      اگر آمپول روگام نزنیم چه میشود؟

      48

      در صورت تشکیل نشدن قلب جنین شیاف فرایند سقط رو سخت میکنه؟

      49

      راه جلوگیری از سقط و رشد کردن جنین چیه؟

      50

      یک بار لکه بینی در هفته 10 بارداری خطر سقط جنین داره؟

      51

      نشانه های سقط شدن جنین چیه؟ اگر مشکلی برای جنین پیش بیاد قبل از رفتن پیش دکتر میفهمم؟

      52

      دست انداز و رانندگی باعث سقط جنین میشود؟

      53

      اعتیاد به تریاک رو در هفته 13 بارداری چجوری ترک کنم؟

      54

      برای رفع استرس سقط به خاطر داشتن سابقه اش چه کنم؟

      55

      پیاده روی اربعین خطر سقط جنین داره؟ من هفته 5 بارداری هستم و میخوام برای اربعین برم کربلا...

      56

      سقط جنین بعد از آمنیوسنتز با سندرم داون در هفته 21 چجوریه؟

      57

      اکوی قلب جنین چه زمانی انجام میشه؟ مصرف قرص ویتامین دی در بارداری به چه صورته؟

      58

      جواب غربالگری صد در صد درسته ؟ جوابش اومده گفتن بچه مشکل داره، این جواب قطعیه؟

      59

      شوهرم میگه بچه رو سقط کنم. ولی من دلم نمیاد. چیکار کنم؟ همش میگه دلم بچه نمیخواد...

      60

      رشد نکردن جنین دو هفته متوالی به چه معنیه؟ این هفته و هفته پیش بهم گفتن جنین رشد نمیکنه

      61

      سالمونلا و توکسوپلاسموز باعث سقط جنین میشه؟ توی سه ماهه آخر چه تأثیری روی جنین میذارن؟

      62

      مرده زایی به چه دلایلی اتفاق میفته؟ من پارسال یه سقط داشتم. از پاره شدن کیسه آب میترسم...

      63

      تأثیر استرس در بارداری روی جنین چیه؟ استرس و ناراحتی باعث آسیب به جنین میشن؟

      64

      خونریزی بعد تست بتا مثبت نشانه سقط هست یا لانه گزینی؟

      65

      با ساک بارداری چروکیده امکان موندن جنین هست؟ حتما سقط میشه؟ امیدی هست بمونه؟

      66

      عوارض سقط خودخواسته چیه؟ هنوز افسردگی بعد از زایمانم خوب نشده و دوباره باردارم...

      67

      عمل سرکلاژ و سونوگرافی واژینال در هفته ۲۰ برای جنین خطرناکه؟

      68

      ترس و استرس بارداری باعث سقط یا ناهنجاری جنین میشه؟

      69

      تأثیر استرس در بارداری بر جنین چیه؟ استرس داشتن در دوران بارداری چه عواقبی داره؟

      70

      استرس سقط جنین خیلی اذیتم میکنه. البته آزمایشام نرماله

      71

      چطور هم باردارم هم خونریزی دارم ولی سقط نمیشه؟

      72

      لکه بینی درد کمر و زیر دل در هفته 6 نشانه بارداری خارج رحمیه؟

      73

      خوردن کندر در بارداری برای حافظه نوزاد مفیده؟ از ابتدای بارداری یدوفولیک مصرف میکردم...

      74

      آیا خوردن کنجد و خرما در بارداری ضرر داره؟

      75

      ترشحات خونی 3 روز بعد از سقط در هفته 8 طبیعیه؟

      76

      حداکثر زمان تشکیل قلب جنین تا چند هفته است؟

      77

      لخته خون سیاه در بارداری به خاطر خونریزی پشت جفته؟

      78

      لخته خون پشت جفت با توجه به سابقه سقط خطرناکه؟

      79

      بهترین زمان جراحی کیست در بارداری کیه؟ لاپاراسکوپی در هفته 17 بارداری به جنین آسیب نمیزنه؟

      80

      کیست تخمدان در هفته 5 بارداری باعث سقط جنین میشه؟

      81

      نیاز به جراحی کیست در بارداری احساس میشه؟ ممکنه که جراحی به جنین آسیب بزنه؟

      82

      پلی کیستیک دیابت بارداری به وجود میاره؟ تنبلی تخمدان باعث سقط جنین میشه؟

      83

      خورشت کرفس در هفته 16 بارداری باعث سقط جنین میشه؟

      84

      کرفس و جعفری باعث سقط جنین میشن؟

      85

      مصرف گلپر در بارداری مجازه؟ تازه باردار شدم و نمیدونم چه مواد خوراکی مضرن...

      86

      زعفران در غذا در هفته 13 بارداری برای جنین ضرر داره؟

      87

      خوردن زعفران سقط جنین مرده رو راحت تر میکنه؟ بچه رشد نکرده و قلبش از کار افتاده...

      88

      شربت زعفران برای باز شدن دهانه رحم در هفته 40 بارداری مجازه؟

      89

      بستنی زعفرانی در بارداری برای جنین خطر داره؟

      90

      مصرف آویشن برای حساسیت فصلی در بارداری کمک میکنه؟ سرفه کلافه م کرده...

      91

      آویشن برای یبوست در هفته 8 بارداری خوبه؟

      92

      زرشک در بارداری ضرر داره؟

      93

      خوردن آب زرشک در اواسط حاملگی برای جنین خطر داره؟ یه بطری آب زرشک از مغازه خریدم و خوردم...

      94

      خوردن آناناس در ماه اول بارداری باعث سقط جنین میشه؟

      95

      نزدیکی بعد از سقط بهتره چه زمانی باشه؟

      96

      لکه بینی به علت جفت پایین برای جنین ضرر داره؟

      97

      لکه بینی مختصر بدون تکرار در هفته 10 خطرناکه؟