زگیل تناسلی در دوران بارداری

زگیل تناسلی یا ویروس پاپیلوم انسانی (HPV) در بارداری

بازدیدها: 155

یکی از مواردی که ممکن است برای خانم ها خصوصا در دوره بارداری شان مشکلاتی ایجاد کند، دچار شدن به عفونت های ویروسی واژن می باشد. از این رو داشتن اطلاعات کافی، مراجعه به موقع و درمان متناسب با نوع عفونت از به خطر افتادن سلامت مادر و جنین جلوگیری می کند. در این مقاله سعی کرده ایم به شرح کاملی از یکی از انواع عفونت های ویروسی واژن در دوران بارداری با عنوان زگیل تناسلی بپردازیم:

زگیل تناسلی در بارداری یا ویروس پاپیلوم انسانی (Human Papilloma Virus)

عامل زگیل تناسلی، پاپیلوما ویروس انسانی یا HPV است. شایع ترین تیپ های ویروسی زگیل تناسلی تیپ ۶ و ۱۱ هستند که موجب بدخیمی نمی شوند اما انواع ۱۶ و ۱۸ این ویروس در ایجاد سرطان سرویکس یا دهانه رحم، سرطان ولو، سرطان واژن، سرطان مقعد و سرطان پنیس در مردان نقش دارند. گاهی زگیل در داخل پیشابراه سبب آلودگی می شود و موجب هماچوری یا دیده شدن خون در ادرار، درد موقع ادرار کردن (دیزوری) یا دشواری در ادرار کردن می شود. در برخی افراد، آلودگی به HPV ضایعه بالینی خاصی ایجاد نمی کند ولی سایر افرادی که با این فرد آلوده تماس جنسی دارند دچار عفونت HPV خواهند شد.

علائم زگیل تناسلی

ویروس HPV در ایجاد ضایعات زیر نقش دارد:

  • ضایعات Bowenoid papulesis: پاپول های زگیلی قهوه ای بر روی تنه آلت تناسلی که نوعی low grade carcinoma است.
  • ضایعات Buschke lowenstein tumor: یک ضایعه زگیلی بزرگ بر روی آلت تناسلی مردانه یا پرینه زنان است که توسط HPV نوع ۶ و ۱۱ ایجاد می شود. این ضایعات نوعی low grade verrucous carcinoma بوده و دارای تهاجم موضعی است.

درمان زگیل تناسلی

هدف از درمان HPV برطرف کردن ضایعات قابل مشاهده است ولی درمان موجب ریشه کنی عفونت نمی شود.

  • درمان اول: ژل کاندیلوکس (Gel Condylox) ۰.۵% N=۲ در هر هفته برای سه روز متوالی روزی دو بار روی ضایعات مالیده شود و درمان به مدت ۴ هفته ادامه یابد. برند Condylox نام تجاری Podofilox می باشد و هم به صورت ژل و هم به صورت محلول موجود است.
  • درمان دوم: کرم ایمیکویمود (Cream Imiquimod)  ۵% N= ۲ روزهای زوج سه بار در هفته قبل از خواب به ضایعات مالیده می شود. مدت درمان تا بهبود ضایعات تداوم می یابد و حداکثر تا ۱۶ هفته ادامه می یابد.
  • درمان سوم: پماد سینکاتچینز (Ointment Sinecatechins) ۱۵% سه بار در روز به ضایعات مالیده شود تا حداکثر ۱۶ هفته ادامه می یابد. این پماد که با نام تجاری veregan مشهور است، از چای سبز به دست آمده و برای درمان زگیل تناسلی مرد تایید FDA قرار گرفته است.

سایر روش های درمان زگیل تناسلی به شرح زیر است:

  • روش اول: سرمادرمانی و منجمد کردن (Cryotherapy)
  • روش دوم: جراحی با کمک الکتریسیته (Electrosurgery)
  • روش سوم: جراحی برش دهنده (Surgical excision)
  • روش چهارم: لیزر کربن دی اکسید (Co2 laser therapy)

زگیل تناسلی در بارداری

تغییرات هورمونی در بارداری می تواند سبب بزرگ شدن و حتی افزایش تعداد زگیل ها شود. زگیل تناسلی می تواند سبب ایجاد مشکلاتی در دوران بارداری شود. زگیل های بزرگ شده می توانند ادرار کرن زن باردار را با مشکل مواجه کند. در موارد نادر ممکن است نوزادی که مادرش به زگیل تناسلی مبتلا است، دچار زگیل در دهان شده و حتی ممکن است برای برداشتن زگیل و باز کردن راه تنفسی وی، تحت عمل جراحی قرار گیرد. زنان باردار مبتلا به زگیل به دسته تقسیم می شود:

  • زنانی که سابقه زگیل تناسلی ندارند و می خواهند باردار شوند:

برخی زنان سابقه زگیل قابل رویت در ناحیه تناسلی ندارند ولی می دانیم که در افراد مبتلا به ویروس HPV (پاپیلوما ویروس) فقط در ۱ الی ۵ درصد موارد زگیل ناحیه تناسلی ایجاد می شود. بنابراین ممکن است زنی آلوده به ویروس HPV باشد ولی زگیل نداشته باشد. برخی زنان بنا به دلایلی (مثل ابتلا همسر به زگیل تناسلی) مشکوک هستند و احتمال ابتلا در آن ها وجود دارد. در آزمایشات پاپ اسمیر که به صورت دوره ای انجام می شود، با مشاهده هر گونه تغییر که مشکوک به ابتلا به ویروس پاپیلوما باشد، درمانگر آزمایشات تکمیلی را درخواست خواهد کرد. اگر زنی باردار باشد در اولین ویزیت درمانگر آزمایش پاپ اسمیر را انجام می دهد. اگر نتیجه پاپ اسمیر غیر طبیعی بود، دوباره آزمایشات تکمیلی توسط پزشک درخواست می شود. برای آزمایش HPV درمانگر سلول هایی از دهانه رحم را جمع آوری کرده و به آزمایشگاه می فرستد.

  • زنانی که سابقه ابتلا به زگیل تناسلی را دارند و اکنون می خواهند باردار شوند:

این زنان باید با درمانگر خود در مورد اقدام به بارداری مشورت نمایند. اگر سابقه آزمایش پاپ اسمیر غیر طبیعی داشته باشند، باید به درمانگر خود اطلاع دهد. درمانگر این بیماران را تحت نظر می گیرد زیرا ممکن است تغییرات سلولی در دوران بارداری بدتر شوند.

  • زنان باردار که مبتلا به زگیل تناسلی هستند:

این مسئله که آیا زگیل تناسلی سبب سقط، زایمان زودرس و یا سایر اختلالات در دوران بارداری می شود یا نه هنوز در حال تحقیق و پژوهش است. خطر انتقال ویروس به نوزاد وجود دارد اما این خطر بسیار اندک است. اگر زنی مبتلا به نوع خطرناک ویروس (که عامل ایجاد سرطان دهانه رحم است) باشد، در طول بارداری از نظر تغییرات سلول های دهانه رحم توسط درمانگر تحت نظر قرار می گیرد. در برخی زنان (زنانی که مبتلا به نوع خطرناک ویروس HPV هستند) تغییرات غیر طبیعی در سلول های دهانه رحم در طول بارداری تشدید می شوند. درمانگر در دوران بارداری فرد مبتلا، معمولا درمان را به تاخیر می اندازد چون ممکن است سبب زایمان زودرس شود. معمولا درمان تا بعد از زایمان به تاخیر میافتد مگر این که زگیل ها رشد سریع داشته و یا اندازه زگیل ها به قدری بزرگ باشند که سبب انسداد واژن شوند. در این صورت بایستی آن ها را قبل از زایمان خارج ساخت. اگر زن باردار مبتلا به زگیل تناسلی باشد، باید از نظر بزرگ شدن این زگیل ها تحت نظر باشد چون تغییرات هورمونی در بارداری می تواند سبب بزرگ شدن و افزایش تعداد زگیل ها شود. ممکن است بعضی اوقات این زگیل ها دچار خونریزی شوند در این حالت لازم است که تحتنظر درمانگر خود باشید.

زگیل تناسلی و زایمان

هنوز بر سر این که این مادران مبتلا به جای زایمان طبیعی، سزارین شوند توافق همگانی وجود ندارد. ولی برخی پزشکان معتقدند که برای پیشگیری از تماس نوزاد با زگیل های ناحیه تناسلی بهتر است این مادران سزارین شوند.

درمان زگیل تناسلی

متاسفانه پس از وارد شدن ویروس به بدن، راهی برای از بین بردن قطعی ویروس وجود ندارد. اما می توان ضایعات زگیل را به طور کامل از بین برد و با تقویت سیستم ایمنی از عود آن پیشگیری کرد. از بین بردن زگیل ها باید به محض تشخیص انجام شود زیرا زگیل ها رشد بسیار سریعی دارند و ممکن است به نواحی دیگر و داخل مجاری مقعد و واژن سرایت کنند. لازم به ذکر است که درمان دارویی نباید به هیچ وجه به صورت خودسرانه انجام شود. زیرا خود درمانی و درمان های خانگی ممکن است سبب بدتر شدن وضعیت و بزرگ تر شدن زگیل ها شود. پس باید از خراشیدن و دستکاری ضایعات خودداری کرد چرا که موجب انتقال آلودگی شده و ممکن است عفونت ثانویه باکتریایی روی دهد. در صورتی که زگیل ها در ناحیه موهای شرمگاهی وجود دارند، از تیغ زدن موها خودداری کنید چون به شدت سبب تکثیر زگیل ها می شود. در صورت ابتلا به زگیل تناسلی به همسرتان اطلاع دهید و به درمانگرتان مراجعه کنید و هم زمان تحت درمان قرار بگیرید. حتی اگر یکی از زوج ها هیچ علامت و ضایعه پوستی قابل مشاهده نداشته باشد، باز هم باید معاینه و در صورت امکان واکسیناسیون انجام شود. در ادامه به بررسی برخی روش های دارویی درمان زگیل تناسلی می پردازیم:

  • استفاده از داروهای شیمیایی موضعی مانند محلول پودوفیلین
  • کرم ایمویکیمود Aldara
  • محلول یا ژل Podofilox ۰.۵%
  • پماد sinecatechins ۱۵%
  • رزین پودوفیلین ۱۰% تا ۲۵%
  • تری کلرواستیک TCA
  • بی کلرواستیک اسید
  • لیزر
  • الکتروسرجری
  • منجمد کردن (کرایو)
  • سوزاندن (کوتر)
  • جراحی (در موارد خاص)

انتخاب نوع درمان به عواملی مانند سایز و تعداد زگیل ها، محل زگیل ها، ترجیح بیمار و و شرایط خاص وی و در نهایت به نظر درمانگر بستگی دارد.

درمان در بارداری

تنها درمان زگیل تناسلی واژن در دوران بارداری محلول تری کلرواستیک اسید ۸۰ و ۹۰ درصد می باشد. چون تری کلرواستیک اسید هیچ جذب سیستمیکی ندارد لذا خطری برای جنین محسوب نمی شود. این محلول را با استفاده از سواپ پنبه ای روی بافت زگیل می زنند و زگیل با خشک شدن محلول سفید می شود. در صورت لزوم هفتگی به مدت ۴ تا ۶ هفته تکرار می شود.

نکات مهم:

در مدت زمان خشک شدن محلول بیمار، باید خوابیده باشد. 

برای جلوگیری از انتشار اسید به نواحی سالم، دور ضایعات با وازلین یا ژل لیدوکائین چرب می شود.

اگر اسید بیش از حد روی ضایعات استفاده شد، با شستن با صابون یا محلول بی کربنات سدیم می توان اسیدیته آن را خنثی کرد.

میزان عود زگیل تناسلی

حدود ۳۰ تا ۶۰ درصد در مدت ۳ ماه بعد درمان، امکان عود مجدد است. به صورت کلی درمان سبب از بین رفتن زگیل ها از روی پوست می شود ولی این ویروس تا آخر عمر در بدن فرد باقی می ماند و فقط در ۱۵ الی ۲۰ درصد موارد با گذشت زمان سیستم ایمنی بدن آن را از بین می برد. در بسیاری از موارد علت عود می تواند نادیده گرفتن زگیل های داخل مجرای ادرار، واژن، داخل دهان و زگیل های ریز و غیر قابل مشاهده با چشم غیر مسلح باشد. زگیل هایی که بعد از درمان پایدار مانده یا بدتر شده اند و همچنین بیمارانی که دچار نقص ایمنی هستند، هر دو حتما باید نمونه برداری شوند.

تشخیص

بیوپسی و نمونه برداری از زگیل های تناسلی به طور معمول توصیه نمی شود اما در موارد زیر حتما باید نمونه برداری انجام شود:

  • زگیل ها ظاهر غیر معمولی داشته باشند.
  • زگیل ها تغییر رنگ دهد.
  • زگیل ها سفت باشند.
  • زگیل ها به بافت زیرین چسبندگی پیدا کرده یا زخم شده باشند.

آزمایش مناسب زگیل باید حداکثر تعداد ویروس را بررسی کند. بهترین روش برای انجام آزمایش زگیل تناسلی روش PCR است.